🔹️ΎΠΝΟΣ



Οι μηχανισμοί του ύπνου

Θυμόμαστε 3 πράγματα

  • Νευρώνες
  • Κιρκαδιανός ρυθμός
  • Ομοιόσταση

Ο ύπνος ελέγχεται από νευρώνες που στελεχώνουν τον εγκέφαλο και παράγουν χημικές ουσίες, όπως: η σεροτονίνη και η νορεπινεφρίνη, οι οποίες είναι νευροδιαβιβαστές. (Ονομάστηκαν νευροδιαβιβαστές γιατί, μεταβιβάζουν πληροφορίες από τον ένα νευρώνα στον άλλο). Το αν θα κοιμηθούμε ή αν θα μείνουμε ξύπνιοι, ελέγχεται από τους νευροδιαβιβαστές.
Οι ίδιες ουσίες ρυθμίζουν ποια μέρη του εγκεφάλου θα συνεχίσουν την λειτουργία τους ασταμάτητα, ενώ εμείς θα κοιμόμαστε.
Η νύστα προκαλείται από μία παρόμοια ουσία, την ονομαζόμενη αδενοσίνη, η οποία αυξάνεται μέσα στο αίμα όταν παραμένουμε συνέχεια άγρυπνοι, ενώ όταν κοιμηθούμε διασπάται και η συγκέντρωση της στο αίμα μειώνεται.

Ο ρυθμός του ύπνου και της εγρήγορσης διαμορφώνεται από δύο εσωτερικούς βιολογικούς μηχανισμούς που έχουμε: τον κιρκαδιανό ρυθμό και τη λειτουργία της ομοιόστασης.
Ο κιρκαδιανός, κιρκάδιος ή κιρκαδικός ρυθμός, είναι ένα εσωτερικό βιολογικό ρολόι με έδρα τον εγκέφαλο, το οποίο είναι ρυθμισμένο να λειτουργεί βάση της κίνησης της γης. Ανεξάρτητα σε ποια χώρα είμαστε, το ρολόι αυτό συντονίζεται με τον ίδιο τρόπο. Δηλαδή, το 24ωρο που χρειάζεται η γη να περιστραφεί, είναι το 24ωρο που ρυθμίζει τον ύπνο και την εγρήγορση, κοιμόμαστε όταν ο ήλιος δύσει και ξυπνάμε με την ανατολή.
Μια από τις εργασίες για την οποία είναι υπεύθυνος είναι η υπενθύμιση του ύπνου, δηλαδή ρυθμίζει πότε θα κοιμόμαστε και πότε θα ξυπνάμε. Λειτουργεί με σχεδόν απόλυτη ακρίβεια, ακόμη και όταν οι εξωτερικοί παράγοντες δεν είναι απολύτως αναγνωρίσιμοι όπως:

όταν δεν ξέρουμε τι ώρα είναι, όταν δεν διακρίνουμε την μείωση ή την αύξηση του φωτός του ηλίου ή της σελήνης, εκείνος θα μας πει οτι είναι η ώρα για ύπνο ή, η ώρα για να ξυπνήσουμε αντίστοιχα, όπως κάθε μέρα την ίδια ώρα.
Επίσης ρυθμίζει τα στάδια του ύπνου, την εγρήγορση και επιτρέπει την δραστηριότητα μας κατά την διάρκεια της ημέρας.


Η λειτουργία της ομοιόστασης ελέγχει την ανάγκη του οργανισμού μας για ύπνο.
Σε περιόδους στέρησης ύπνου η ομοιόσταση υπενθυμίζει στον οργανισμό, ότι πρέπει να κοιμηθεί και ρυθμίζει την ένταση του ύπνου.
Πόσο δηλαδή χρειάζεται να κοιμηθεί για να αναπληρώσει και να αποκαταστήσει, την ενέργεια του.


👉 Οι νευροδιαβιβαστές μεταφέρουν την πληροφορία του ύπνου, ο κιρκάδιος ρυθμός μας λέει να κοιμηθούμε και η ομοιόσταση ρυθμίζει την ποσότητα του.